Poesía española: Silvia Penas

Olivia Oropeza nos acerca al trabajo de la poeta gallega Silvia Penas (1980). Ha merecido distinciones como el Premio Victoriano Taibo, el certamen Manuel Lueiro Rey de Poesía, el Premio de Poesía Avelina Valladares y el Premio Follas Novas 2024 al mejor libro de poesía publicado en gallego en el año 2023, entre otros. La traducción corre a cargo de la autora.

 

 

 

 

 

Silvia Penas (Vigo, 1980), poeta y performer.​​ En 2010 publicó​​ Biografía da multitude, creado en coautoría con Elvira Riveiro, con el que obtuvieron

el Premio Victoriano Taibo. Más tarde aparecerá​​ As uñas crecen, poemario ganador del certamen​​ Manuel Lueiro Rey de Poesía,​​ al que le sigue​​ Diario de ladras, bailarinas, asesinas e flores, Premio​​ de Poesía Avelina Valladares.​​ Por​​ Retratos de vodas,​​ partos e funerais​​ mereció​​ el Premio Follas Novas 2024 al mejor libro de poesía​​ publicado en gallego en el año 2023 y el premio Aritmar (Galicia y Portugal) al mejor poema por​​ “Canto segundo para un fillo non nado”. También en el 2024 gana el​​ Premio de Poesía del Ayuntamiento de Carral por su obra A pel do exilio.

 

 

 

 

 

***

 

 

 

 

Me​​ planeo​​ en​​ cada​​ minuto

que​​ resistes​​ 

Me origino

para​​ que​​ ​​ puedas

limpiar​​ las​​ hojas​​ secas​​ de​​ las​​ gardenias

​​ y te coloques

cerca​​ del​​ balcón

y​​ aciertes​​ a​​ qué​​ hora​​ coinciden​​ 

la puesta del sol

y​​ la​​ vida

Estoy​​ haciendo​​ un​​ índice​​ y​​ un​​ mapa​​ 

de mí misma

porque​​ cada​​ día

que​​ aún​​ pronuncias​​ mi​​ nombre

​​ me construyes otra vez

y​​ yo​​ me​​ memorizo​​ 

por si te vas

sin​​ decirme​​ como​​ habías​​ resuelto​​ que​​ yo​​ fuera​​ 

y se me perdiera sin saberme

sería​​ tan​​ difícil​​ después​​ 

volver a ser

Como​​ guardas​​ ese​​ secreto​​ sobre​​ mí​​ 

que soy yo misma

tienes​​ que​​ permanecer​​ 

tienes​​ que​​ permanecer​​ 

hasta que yo pueda

reconocerme minuciosamente​​ 

hasta que yo sea

una​​ mujer

que​​ se​​ aprendió​​ de​​ primera​​ mano

(de​​ esa​​ mano​​ con​​ las​​ uñas​​ pintadas​​ de​​ rosa)​​ 

Y sobrevive

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Planéome​​ en​​ cada​​ minuto

que​​ resistes​​ 

Orixínome

para​​ que​​ ti​​ poidas

limpar​​ as​​ follas​​ murchas​​ das​​ gardenias​​ 

e te coloques

próxima​​ ao​​ balcón

e​​ acertes​​ a​​ que​​ hora​​ coinciden​​ 

o pór do sol

e​​ a​​ vida

Estou​​ facendo​​ un​​ índice​​ e​​ un​​ mapa​​ 

de min mesma

porque​​ cada​​ día

que​​ aínda​​ pronuncias​​ o​​ meu​​ nome​​ 

constrúesme outra vez

e​​ eu​​ memorízome​​ 

por se marchas

sen​​ dicirme​​ como​​ resolveras​​ que​​ eu​​ fose​​ 

e se me perdese sen saberme

sería​​ tan​​ difícil​​ despois​​ 

volver a ser

Como​​ gardas​​ ese​​ segredo​​ sobre​​ min​​ 

que son eu mesma

tes​​ que​​ permanecer​​ 

tes​​ que​​ permanecer​​ 

ata que eu poida

recoñecerme minuciosamente​​ 

ata que eu sexa

unha​​ muller

que se aprendeu de primeira man​​ 

(desa​​ man​​ coas​​ uñas​​ pintadas​​ de​​ rosa)​​ 

e sobrevive.

 

As uñas crecen, 2013, Ed. Sotelo Blanco

 

 

 

 

 

 

 

 

Noche-Anotación I

 

No​​ puedo​​ explicarte​​ ahora​​ 

a que sabe la oscuridad​​ 

columpiarse​​ en los límites​​ 

la locura que explota

un​​ poco​​ más​​ atrás​​ del​​ pecho​​ 

un cáliz que se abre

y​​ deja​​ tiritando​​ 

la úvula

y​​ entrecorta​​ el​​ paso​​ del​​ silencio​​ 

no no puedo explicarte

qué​​ animal​​ soy​​ yo

cuando​​ por​​ detrás​​ de​​ la​​ córnea​​ 

asoma esa pulsión de morder​​ 

sacar de las casas las casas

por dentro​​ 

abrirle​​ a​​ las​​ vacas

abrirle​​ a​​ las​​ cabras​​ 

abrirle​​ a​​ los​​ cerdos​​ 

abrirle​​ a​​ los​​ perros​​ 

aullar

ser​​ la​​ ladra​​ que​​ ladra​​ 

junto a los perros

ser​​ ese​​ animal​​ a​​ tu​​ puerta​​ 

y tú que nunca abres

y​​ yo​​ que​​ siempre​​ me​​ marcho​​ 

y ando tras las puertas

y​​ asalto​​ las​​ calles

a​​ la​​ búsqueda​​ de​​ comida

que​​ vengo​​ de​​ un​​ país​​ con​​ hambre​​ 

que vengo de un país infame

no​​ puedo​​ explicarte​​ 

de​​ dónde​​ provengo

con​​ estas​​ uñas​​ negras

y apuntando apuntando​​ 

apuntando​​ con​​ las​​ fauces​​ 

bien abiertas

y​​ en el​​ paladar

ese​​ sabor​​ de​​ la​​ oscuridad​​ 

y de la venganza

 

 

 

 

 

 

 

Noche anotación I

 

Non​​ podo​​ explicarche​​ agora​​ 

a que sabe a escuridade​​ 

arrandearse nos límites

a​​ loucura​​ que​​ peta

un​​ pouco​​ máis​​ atrás​​ do​​ peito u

n cáliz que se abre

e​​ deixa​​ tremelicando​​ 

a úvula

e​​ entrecorta​​ o​​ paso​​ do​​ silencio​​ 

non non podo explicarche

que animal son eu​​ 

cando​​ por​​ tras​​ da​​ córnea

asoma​​ ese​​ pulo​​ de​​ morder​​ 

sacar das casas as casas​​ 

por dentro

abrirlle ás vacas​​ 

abrirlle ás cabras​​ 

abrirlle​​ aos​​ porcos​​ 

abrirlle aos cans​​ 

ouvear

ser​​ a​​ ladra​​ que​​ ladra​​ 

canda os cans

ser​​ ese​​ animal​​ á​​ túa​​ porta

e ti que nunca abres

e​​ eu​​ que​​ sempre​​ marcho​​ 

e ando atrás das portas​​ 

e asalto as rúas

á​​ procura​​ de​​ comida

que​​ veño​​ dun​​ país​​ con​​ fame​​ 

que veño dun país infame​​ 

non podo explicarche

de​​ onde​​ proveño

con​​ estas​​ uñas​​ negras

e​​ apuntando​​ apuntando​​ 

apuntando coas fauces​​ 

ben abertas

e​​ no​​ padal

ese​​ sabor​​ da​​ escuridade​​ 

e da venganza

 

 

Diario​​ de​​ ladras,​​ bailarinas,​​ asasinas​​ e​​ flores,​​ 2015,​​ Ed.​​ Fervenza

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mi​​ maceta​​ de​​ romero​​ no​​ se​​ ve

desde​​ los​​ demás​​ balcones,

los​​ cristales​​ están​​ pintados​​ con​​ sangre

y​​ cerrados​​ con​​ todas​​ las​​ fuerzas​​ de​​ los​​ días​​ 

que deberían quedarme por vivir.

Tampoco​​ probé​​ a​​ cambiarla​​ 

por un geranio,

violetas​​ africanas,

o​​ la​​ rosa​​ que​​ cae​​ con​​ ira​​ sobre​​ el​​ barandal.​​ 

Por aquí no pasará jamás la primavera,

ni​​ la​​ barca​​ barca​​ 

ni el remador,

yo​​ no​​ soy​​ bonita​​ pero​​ quise​​ serlo.

Mi​​ fealdad​​ se​​ cuela​​ por​​ entre​​ las​​ rendijas​​ de​​ la​​ noche​​ 

y es ruidosa,

mi​​ fealdad​​ de​​ ojos​​ pequeños,

mi rictus contraído vagando siempre en vela.​​ 

Atravesé​​ todas​​ las​​ cumbres​​ por​​ su​​ cara​​ oculta​​ 

para separar mis restos del viento.

Me​​ he​​ cambiado​​ mil​​ veces​​ por​​ otras,​​ 

me he colocado otros labios

para​​ poder​​ seguir​​ besando​​ sin​​ morder.​​ 

Soy una mujer fea de escasa estatura​​ 

con muchos días de duelo

(tu​​ mano​​ puesta​​ sobre​​ mi​​ nuca,​​ 

tu mano marcada en esa pared​​ 

a mis espaldas).

He​​ sobrevivido​​ al​​ aire

con​​ que​​ agitas​​ tus​​ huesos​​ prendidos​​ y​​ candentes​​ 

con los que moldeaste mi fealdad

y​​ la​​ memoria.

No​​ recuerdo​​ nada​​ acerca​​ de​​ la​​ belleza,​​ 

pero estuvo una vez aquí,

llamó​​ a​​ mi​​ puerta:​​ 

abrí.

 

 

(...)

 

 

Fui​​ una​​ mujer​​ bonita

en​​ el​​ quicio​​ de​​ la​​ puerta,​​ 

después pasó el tiempo

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A​​ miña​​ maceta​​ de​​ romeu​​ non​​ se​​ ve

 

desde​​ os​​ demais​​ balcóns,

os cristais están pintandos con sangue​​ 

e​​ fechados​​ con​​ todas​​ as​​ forzas​​ dos​​ días​​ 

que deberían quedarme por vivir.

Tampouco​​ probei​​ a​​ cambiala​​ 

por un xeranio,

violetas​​ africanas,

ou​​ a​​ rosa​​ que​​ cae​​ con​​ ira​​ sobre​​ o​​ varandal.​​ 

Por aquí non pasará xamais a primavera,​​ 

nin a barca barca

nin​​ o​​ remador,

eu​​ non​​ son​​ bonita​​ pero​​ quixen​​ selo.

A​​ miña​​ fealdade​​ escoa​​ por​​ entre​​ as​​ fendas​​ da​​ noite​​ 

e é ruidosa,

a​​ miña​​ fealdade​​ de​​ ollos​​ pequenos,

o​​ meu​​ ricto​​ contraído​​ vagando​​ sempre​​ en​​ vela.​​ 

Atravesei​​ todos​​ os​​ cumios​​ pola​​ súa​​ cara​​ oculta​​ 

para separar os meus restos do vento.

Cambieime​​ mil​​ veces​​ por​​ outras,​​ 

coloqueime​​ tamén​​ outros​​ labios

para​​ poder​​ seguir​​ beixando​​ sen​​ morder.​​ 

Son​​ unha​​ muller​​ fea​​ de​​ escasa​​ estatura​​ 

con moitos días de dó

(a​​ túa​​ man​​ posta​​ sobre​​ a​​ miña​​ noca,​​ 

a túa man marcada nesa parede

ás​​ miñas​​ costas

Sobrevivín​​ ao​​ aire

co​​ que​​ axitas​​ os​​ teus​​ ósos​​ prendidos​​ e​​ candentes​​ 

cos que moldeaches a miña fealdade

e​​ a​​ memoria.

Non​​ lembro​​ nada​​ acerca​​ da​​ beleza,​​ 

pero estivo unha vez aquí,

petou​​ na​​ miña​​ porta:

abrín.

 

 

(...)

 

 

Fun​​ unha​​ muller​​ bonita​​ 

no lintel da porta,​​ 

despois​​ pasou​​ o​​ tempo.

 

​​ Fronteira​​ paraíso,​​ 2018,​​ Ed.​​ Urutau

 

 

 

 

 

Librería

También puedes leer